ابزارهای نظارت و کنترل قدرت از منظر فقه (فایل منبع موجود نیست)

توضیح

در جامعه شناسی موضوع کنترل ارتباط تنگاتنگی با کنترل دارد. مفهوم کنترل اجتماعی به مجموعه‌ای از روش‌ها، اقدامات و وسایلی اطلاق می‌شود که به یک جامعه یا گروه کمک می‌کند تا به اهداف خود دست یابد و افراد آن را به رعایت قوانین، اصول، کارکردها، آداب و رسوم، آیین‌ها، هنجارها و ارزش‌ها هدایت کند. خودش قبول میکنه این کنترل به دو صورت امکان پذیر است: یکی از طریق «فشار اجتماعی» که به معنای اجبار افراد به پذیرش هنجارها و عمل به آن است. ابزار این نوع کنترل، قوانین و مقررات هنجاری است و ضامن اجرای آن پلیس است. دوم از طریق «اقناع» است که در اذهان دینی افراد نفوذ می کند، جهان بینی افراد را تغییر می دهد و بر جهان ایدئولوژیک و افکار اعضا تأثیر می گذارد تا آنها را وادار به باور به هنجارها و ارزش های قابل قبول خود کند.( الخوری الشرتونی، 1374، 432) در علوم سیاسی و حقوق، راهکارهای مختلفی برای محدود کردن و کنترل قدرت پیش بینی شده است. قانون گرایی و اقدامات مبتنی بر قانون، رسانه ها و ارتباطات جمعی، احزاب سیاسی، تفکیک قوا و غیره. آنها از مهمترین ابزارها و مکانیسم های کنترل قدرت هستند. امروزه تقریباً تمامی نظام های دولتی غیراستبدادی دارای نهادهای نظارتی متعددی هستند. نظارت بسته به نظام سیاسی-اجتماعی یک جامعه می تواند اشکال مختلفی داشته باشد که عموماً در قوانین اساسی کشورها بیان شده است. دستیابی به قدرت سیاسی، توانایی هایی را در اختیار انسان قرار می دهد که در صورت عدم کنترل، زمینه گرایش حاکمان به سوء استفاده از قدرت می شود، به همین دلیل متفکران جهان با نگرش های متفاوت نسبت به قدرت سیاسی، می خواهند آن را کنترل کنند، از ابزارهای مختلفی استفاده می کنند. کنترل قدرت به حدی مورد تاکید قرار گرفت که علاوه بر دستگاه های عمومی جهانی، به ساخت دستگاه های تخصصی در درون انسان برای کنترل قدرت اشاره کرد. در میان اندیشمندان اسلامی معاصر، امام خمینی (ره) به طور جدی به این موضوع به عنوان رابطی بین احیای اندیشه اسلامی و قلمرو اندیشه و عمل سیاسی اسلامی پرداخت. امام خمینی (ره) به وجود ابزارهایی چون عدالت، ایمان، تقوا و علم در اسلام و قوانین برای بررسی قدرت سیاسی درونی معتقد بودند. این ابزارها برای صاحبان قدرت سیاسی و حاکمان جامعه اسلامی واجب است تا هرگز به جان و مال مردم تعرض نشود زیرا این ابزارهای داخلی در کنترل شورش و سوء استفاده از قدرت به ویژه برای کنترل قدرت نقش دارند. ( شیرودی و همکار، 1395، 13 ) بعد حکومت اسلامی یکی از مسائل بدیهی و بلامنازع است. زیرا در فضای اجتماعی که هیچ گاه از اسلام غافل نمی شود، از یک سو قانونی حاکی از حقوق مردم است و از سوی دیگر نظارت بر اجرای آن ضروری است و این نظارت واقعاً بر عهده دولت است. حضرت امیرالمومنین علیکم به قدرت حاکمیت نگاه الهی دارد و تحقق آرمان های الهی را به عنوان آرمان های مقدس دنبال می کند. شیوه حکومت او که تفکر جدایی دین از سیاست را رد می کرد، بر این عقیده بود که این امر به تکامل جامعه بشری می انجامد و در این راستا بر اساس اصول و مبانی قدرت و حکومت را بنا کرد. (جعفری بهزادکلایی، 1393، 23) با توجه به اینکه نظارت در تمامی مراحل دولت (اکتساب، اجرا، توزیع و چرخش) انجام می شود، باید گفت که نظارت تنها در مرحله چرخش قدرت که مهمترین مرحله است، انجام نمی شود. دسته را توسعه دهید. اما عدم نظارت در این مرحله به منزله عدم وجود اصل نظارت خواهد بود. در این مرحله ناظری که خود را به صورت استیضاح، استیضاح و عزل از قدرت نشان می دهد، در سه مرحله قبل ضامن نظارت محسوب می شود، زیرا اگر حاکم مقوله ناظر را نپذیرد، ممکن است. از دفتر برکنار شد. باید برکنار شود. و شخص دیگری باید آنها را تغییر دهد. البته این پرسش با توجه به مطالعات مختلف در مورد نظام های سیاسی متفاوت است و رویکردهای متفاوتی دارد، اما ناگفته نماند که در این مرحله نیاز به درک بهتر نظارت بر انواع مختلف نظام های سیاسی شیعه در کشور وجود دارد. برخی از فقهای بزرگ شیعه که قائل به مشروعیت مستقیم الهی هستند، نظارت درونی (عدالت و فقاهت) را شرط لازم و کافی می دانستند و مولفه های نظارت بیرونی را نیز هند و گروهی دیگر که مشروعیت نظام اسلامی می دانند، مورد بحث و بررسی قرار گرفتند. . دولت قوم خدا باشد. ; علاوه بر نیاز به کنترل داخلی، کنترل خارجی نهادینه شده شرط لازم برای سلامت قدرت سیاسی تلقی می شود. با توجه به مباحث مطروحه مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی ابزارهای نظارت و کنترل قدرت از منظر فقه می باشد.
واژه های کلیدی: نظارت، قدرت سیاسی.