بررسی تطبیقی حق ارتفاق در نظام حقوقی ایران و افغانستان

توضیح

حق ارتفاق حقی است که به واسطه مالکیت فرد بر مال غیر منقول حاصل می شود، این حق چنان برای مالک واجد اهمیت میباشد که وجود ملک بدون آن به منزله عدم ملک برای صاحب حق تلقی می شود. حق ارتفاق یکی از مسائل حقوق موضوعه ی ایران و افغانستان و مذاهب اسلامی می باشد. این حق از جمله تسهیل کننده، دارا شدن و استفاده از حق است که موجب تسهیل روابط اشخاص در املاک مجاور هم گردد. این حق ناظر به اموال غیر منقول بوده با توجه به ساختار شهرسازی و فرهنگی جامعه دارای کاربرد و اهمیت بالای می باشد. سوالی که در این پژوهش مطرح شده است همواره محور بحث حقوق دانان قرار دارد این است که حق ارتفاق در نظام حقوقی ایران و افغانستان چیست؟ در این تحقیق با استفاده از روش های توصیفی، تطبیقی و تحلیلی به پاسخ این پرسش در نظام حقوقی ایران و افغانستان پرداخته شده است. یافته های محققین نشان داده است که در حقوق ایران و افغانستان با پیروی از نظام حقوقی اسلام یک سلسله شرایط و آثار برای بر قراری حق ارتفاق پذیرفته شده است. قانون مدنی ایران شانزده ماده و قانون مدنی افغانستان بیست و هفت ماده راجع به احکام و مقررات حق ارتفاق نسبت به ملک غیر اختصاص داده است. ولی این مواد تمام آنچه را که در مورد حق ارتفاق لازم می باشد، بیان نمی کند. شرایط که در حقوق ایران بدست آمده است عبارت از: حق عینی قائم به ملک، تابع و فرع مالکین زمین، غیر قابل تقسیم بودن، حق ارتفاق دائمی است، تنها به املاک و ارضی اختصاص دارد، مغایر حق مالکیت است، وجود دو ملک همجوار و یک حق مالی است آثار که بر آن مترتب شده است از: قلمرو و حدود حق ارتفاق، تکالیف صاحب حق ارتفاق، تقسیم ملک مورد ارتفاق و امکان تغیر موضع استفاده از حق ارتفاق می باشد.شرایط که در حقوق افغانستان در این تحقیق یافت شده است حق ارتفاق حق عینی اصلی غیر منقول است، حق ارتفاق امتیاز به نفع یکی و ضرر دیگر باشد و حق ارتفاق مالک دو مال غیر منقول متفاوت باشد و آثار که در این مترتب می شود آثار خاص، آثار مشترک، حقوق و تکالیف مالک عقار مرتفق و حقوق و تکالیف مالک عقار مرتفق به است. حق مرور و عبور، حق مجری، از مصادیق آن شناخته شده است.
واژه های کلیدی: حق، ارتفاع، انتفاع، مالکیت، شرایط، آثار