بررسی جواز جاسوسی و حدود آن در فقه جعفری با تکیه بر آراء فقهای متأخر

توضیح

پژوهش پیش رو،حول محور جاسوسی و حدود آن از دیدگاه قرآن،سنت و فتاوای فقهای متأخر با توجه به نیازهای روز است.در این پژوهش،تلاش بر این بوده تا ابتدا میزان اهمیت مباحث امنیتی برای مخاطب روشن و سپس مفاهیم این حوزه در فقه،در موقعیت های مختلف تبیین گردد.طبق نظر قرآن،تجسس از امور شخصی دیگران،حرام و دارای عقوبت خواهد بود.اما تجسس،همیشه با یک نیت صورت نمی گیرد.گاه تجسس برای اموری حیاتی از جمله نجات جان انسان ها،انجام می شود.گاه نیز حفظ حکومت اسلامی وابسته به انجام مأموریت های جاسوسی خواهد بود.آیا در دنیای امروز،با وجود روابط پیچیده بین المللی و سیاست های نه چندان دوستانه برخی از کشورهای استکباری،اسلام راهی برای مقابله و جلوگیری از نفوذ دشمنان با هدف تضعیف حکومت اسلامی،پیش بینی نکرده است؟سیره معصومین;،به خوبی نشان می دهد،تجسس و جاسوسی اگر با نیات و اغراض شخصی صورت نگیرد و به منظور حفظ و تقویت اسلام و نجات جان انسان ها باشد،نه تنها مذموم نیست بلکه گاهی واجب خواهد بود.حتی گاهی ارتکاب فعل حرام در شرایطی استثنائی،برای حفظ کیان اسلام،ضروری است.از طرفی،اکثر فقها نیز معتقدند با توجه به اینکه برخی احکام در شرایط اضطراری قابل تغییر و تبدیل هستند، پس می توان برای تجسس و جاسوسی و به طور کلی اقدامات امنیتی، استثنائاتی قائل شد تا دست کارگزاران امنیتی برای مقابله با نقشه های شوم دشمنان برای ضربه زدن به حکومت اسلامی، باز باشد. البته همه این ها، شرایط خاصی دارد و مأموران امنیتی می بایست مطابق نظر و فتوای فقها عمل کنند. این پژوهش بعد از تبیین نظر قرآن و سیره عملی معصومین;، به برخی مسائل مرتبط با سیستم اطلاعاتی و امنیتی و ابعاد و اهداف تشکیل آن پرداخته و سپس نظر فقهای متأخر که طبق نیازهای روز و شرایط دنیای امروز، مطرح گشته را بیان می دارد.
واژه های کلیدی: جاسوسی، تجسس، امنیت