بررسی فرزندکشی در نظام کیفری ایران با نگاهی بر قوانین فرانسه و انگلیس

توضیح

فرزندکشی در طول تاریخ بشر از ناپسندترین قتل‌ها به شمار‌می‌آید. در صورتی که والدین پس از تولد، فرزند خود را به قتل برسانند، این جرم تحقق یافته است. قانون مجازات ایران در ماده 301 ق.م.ا با الهام از فقه، پدر و اجداد پدری را در صورت قتل عمد فرزند یا نوه از مجازات قصاص معاف می‌نماید و آنها را به دیه و تعزیر محکوم می‌کند. در حالی که مادر مرتکب فرزندکشی همچون سایر قاتلین مشمول مجازات قتل عمد یعنی قصاص می‌گردد و تخفیف یا معافیتی برای وی به طور خاص در نظر گرفته نشده است. بررسی نظرات فقها نشان می‌دهد که عدم قصاص مادر در فرزندکشی قابل توجیه و دارای ادله محکمی است. در قوانین فرانسه فرزندکشی به طور خاص جرم انگاری نشده و با وجود شرایطی مجازات قتل عمد ساده یا مشدد را به همراه دارد. در انگلیس قتل عمد فرزند همچون سایر قتل‌ها مجازات حبس ابد اجباری به دنبال دارد و تنها در صورت وجود شرایطی، دفاع بچه‌کشی برای مادر مرتکب قتل فرزند در نظر گرفته شده است که اثبات آن، مجازات قتل عمد را به قتل غیرعمد تبدیل می‌نماید. بنابراین با توجه به اینکه در این دو نظام حقوقی میان مجازات پدر و مادر در فرزندکشی تفاوت وجود ندارد و انگلیس در شرایطی فقط برای مادر تخفیف در نظر گرفته است از طرفی بیشتر دلایلی که در فقه برای معافیت پدر از قصاص بیان می‌‌شود می‌توان بر مادر مرتکب قتل عمد فرزند نیز تطبیق داد، لذا موجه است حکم معافیت پدر را به مادر هم تسری داده ولی مجازات تعزیری مناسب و محدودیت‌هایی را جایگزین نمود، تا جنبه بازدارندگی جرم حفظ شود.
واژه های کلیدی: فرزندکشی، رابطه ابوت، قتل عمد، معافیت از قصاص، مجازات مادر، قوانین فرانسه، قوانین انگلیس.