ضوابط و معیارهای فقهی و حقوقی حسن معاشرت مرد با همسرش

توضیح

یکی از مباحث مهم خانواده، مسئلهی «حسن معاشرت زوجین نسبت به یکدیگر» است که دوام و سلامت نظام خانواده درگرو تحقق و حاکمیت آن بر روابط همسری میباشد. بدیهی است با توجه به خلأهای موجود و نیاز علمی و نظری جامعه به معیارهای حسن معاشرت مرد با همسرش، ارائهی الگویی مبتنی بر اخلاق اصیل اسلامی در این زمینه ضرورتی اجتنابناپذیر است. اهمیت موضوع موردبحث وقتی زیاد میگردند که میبینیم حسن معاشرت زوجین نسبت به یکدیگر در جوامع مختلف میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف از قبیل عرف جاری، آداب و رسوم، میزان تحصیلات زوجین و ... متفاوت باشد. با توجه به اهمیت موضوع حسن معاشرت و تأثیر آن در روابط زوجین، ضرورت دارد، ضوابط و معیارهای فقهی و حقوقی آن به شکل دقیق مشخص شود تا قضات محترم به هنگام بررسی شکایات زوجین، ملاکهای دقیقتری برای تشخیص رعایت یا عدم رعایت این موضوع داشته باشند. توجه به نیاز علمی و نظری جامعهی امروزی در الگوی رفتار ارتباطی با همسر،و یافتن معیارها و ضوابط فقهی و حقوقی حسن معاشرت در زندگی زناشویی،با توجه به نقش اساسی جایگاه معاشرت در روابط خانوادگی و دامنهی آن این نیاز را تقویت می کند که با توجه به این نکته که خانواده صرفاً یک سازمان حقوقی نیست بلکه سازمانی است متشکل از قواعد حقوقی و اخلاقی که در این اختلاط، غلبه بااخلاق و قواعد حقوقی است و صرف قانون بهتنهایی توانایی ایجاد نظم در آن را ندارد. نیاز به جستجو در دامنهی حسن معاشرت دو چندان می شود که معیارهای فقهی و حقوقی آن در آیات قرآن کریم و سنت و سیرهی معصومین (ع) متجلی است حال سوال این است که ضوابط و معیار های فقهی و حقوقی حسن معاشرت مرد با همسرش چیست؟ مفهوم حسن معاشرت در روابط خانوادگی چیست؟ و چه حوزه هایی را شامل می شود؟ آیا حسن معاشرت مختص روابط غیر مالی زوجین است؟ یا در روابط مالی از قبیل مهریه و نفقات هم تسری می یابد؟ عرف چه جایگاهی در تشخیص حسن معاشرت و حوزه های آن خواهد داشت؟ پس از تأمل و تفحص دقیق و عمیق به این نکته رهنمون میشویم که یکی از اصلیترین ضوابط و معیارهای تشخیص حسن معاشرت با توجه که اشارات قرآنی و سنن شرعی، عرف است؛اما این نکته نیز حائز دقت نظر است که در خصوص جایگاه عرف در این خصوص جوانب شرعی و عقلی آن در مرحله اول باید در نظر گرفته شود سپس روشن گردد که کدامین عرف ملاک است؟ عرف جامعهی انسانی؟ یا عرف خانوادهی زوجین؟
واژه های کلیدی: خانواده، حسن معاشرت، اصل معروف، عرف، حقوق زوجه.