احکام کیفری مربوط به والدین در فقه مذاهب اسلامی و قانون ایران

توضیح

شیوع خشونت خانگی در جوامع کنونی و رواج این باور که والدین می توانند تصرف مالکانه در حق فرزند خویش انجام دهند و از هرگونه مجازات معاف هستند یا با مجازاتی به مراتب سبک تر از میزان جرم مواجه می شوند، به جنایت علیه فرزندان که در پاره ای موارد به شدید ترین صورت ممکن یعنی قتل فرزند منجر به می شود، دامن می زند؛ روند رو به افزایش اینگونه خشونت ها در کشور، این احساس نیاز را به وجود آورده است تا به صورت دقیق تری به بررسی مجازاتهای کیفری مربوط به والدین پرداخته شود. این پایان نامه با روش کتابخانه ای و مقایسه اقوال مذاهب اسلامی و قانون و با کمک گرفتن از دیدگاه مقاصدی در پی پاسخ به پرسش بالا است. نگارنده پس از پژوهش و بررسی به این نتیجه رسیده است که شارع، پدر و مادر را امین فرزند خود می داند، از این رو در عموم مجازاتهایی که مربوط به والدین است تخفیف قائل شده است؛ به این معنا که حد سرقت، قذف و قصاص بر والدین جاری نمی گردد. اما در جایی که سوء نیت والدین محرز است و تعمد در جرمشان غیر قابل انکار است، دیگر امین شمرده نمی شوند و تخفیفی در مجازات آنان وجود ندارد، مانند حد زنا با فرزند که به این دلیل که هیچ گونه شبهه ای در غیر عمد بودن و عدم سوء نیت در آن قابل تصور نیست، تشدید می گردد. با نگاه به پاره ای ادله می توان گفت رابطه والدین با فرزند خود به تنهایی مسقط حد نیست بلکه اماره ای قوی بر شبهه غیر عمد بودن یا عدم سوء نیت جنایت است. اما اگر یقین به تعمد و سوء نیت والدین حاصل شود، شبهه ای برای اسقاط حد و قصاص وجود نخواهد داشت و مجازات والدین تشدید می شود.
واژه های کلیدی: احکام کیفری، احکام والدین، مجازات والدین، حقوق فرزند.