بررسی تطبیقی جرم نشر اکاذیب در حقوق ایران با آرای امام خمینی (ره) و محقق حلی

توضیح

نشــر اکـاذیـب از ابتـدای ورود بـه جرائم تـا آخرین تغییرات آن، همواره با ابهامات و چالشهایی همراه بوده اسـت؛ متن ماده 698ق.م.ا این نکته را تصریح کرده است که «اعم از اینکه از طریق مزبور به نحوی از انحا ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا نه» به همین جهت سوء نیت خاص در این جرم منقضی است. البته در کنار آن اظهار اکاذیب رایانه ای مقید به وسیله است و قانونگذار تصریح می‌کند که «به وسیله نامه یا شکواییه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضاء اکاذیبی را اظهار کند. چرایی رویکرد متفاوت قانونگذار نسـبت به این بزه در مقایســه با بزه افترا، علت مشــروط نمودن تحقق آن به وجود قصــد سو نیت خاص اضــرار به غیر یا تشـویش اذهان عمومی یا مقامات رسـمی و موضـوعیت داشـتن یا نداشـتن در تحقق آن، در این پژوهش با بررسی موردی نشر اکاذیـب رایانـه ای یا غیر رایانه ای بـه روش توصیفی _تحلیلی مواد قانونی و نطریات محقق حلی و امام خمینی ((ره)) بررسی شده است، پژوهش به این نتیجه نائل آمد که شــایســته اســت قانونگذار در بازنگری های آتی، عنوان مجرمانه نشــر اکاذیب به قصــد تشــویش اذهان عمومی را از بزه انتســاب کذب به دیگری تفکیک و در زمره جرائم علیه امنیت و آسـایش عمومی جانمایی کند. از سـوی دیگر در تحقق بزه انتسـاب کذب به دیگری به جای تمرکز بر انگیزه بزهکار، بر چیسـتی رفتار متمرکز شـود و در نهایت، حصـر تحقق بزه موضوع ماده 698 تعزیرات با ((وسایل مکتوب)) را منتفی سازد.
واژه های کلیدی: نشر اکاذیب رایانه ای و غیر رایانه ای، سو نیت خاص، تحقق بزه، وسایت مکتوب.