عنوان
تصویرگری معصومین در رسانه (فایل منبع موجود نیست)
نویسنده
اصطلاحنامه
تصویرگری | تمثیل (Analogy) | چهارده معصوم (Fourteen Innocents of Shiite) | رسانه (فقه) | معصومان
استادراهنما
علی اصغر فهیمی فر
استادمشاور
ابوالقاسم مهاجر
محل نشر
تهران
تاریخ نشر
۱۳۸۶ش.
مقطع تحصیلی
کارشناسی ارشد
زبان
فارسی
توضیح
در این پایاننامه اولین واژهای که با آن برخورد میکنیم واژه تصویرگری هست . تصویر را عدهای معادل واژه تمثیل گرفتهاند یعنی شامل تصاویر موجودات زنده و غیرزنده که اعم است و مجسمه و نقاشی را شامل میشود ولی نظر غالب آن است که تمثیل به مجسمه اطلاق میشود. تصویرگری بر اساس دلایل مذکور در متن در اسلام منع فقهی ندارد و روایات وارده در این مورد یا از نظر سندیت ضعیف هستند یا در دلالت مشکل دارند. اگر زمانی تصویر سازی حرمت داشته با توجه به مقتضیات زمان و مکان و تأثیر آن در فتوا بوده و در حال حاضر در عصر ما که خوف و خطر نقاشی و تصویرگری دین را تهدید نمیکند و عرف نیز این عمل را به عنوان یک هنر که میتواند در بالابردن شناخت از دین و معرفی کردن و تبلیغ آن نقش مؤثری داشته باشد قبول دارد. به تبع مطالب ذکر شده و عدم حرمت تصویرگری از موجودات جاندار تصویرگری از حضرات معصومین نیز در هیچ روایت و سندی منع نشده است بلکه خوف و ترس مسلمانان از تصویرگری آنها به خاطر حفظ قداست و شأن و مقام نبوت و امامت آنها بوده است ولی در ادیان قبل از اسلام به کرات این نوع تصاویر در راستای ترویج آیین مقدسین مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین به دلایل حرمت نداشتن تصویرگری معصومین در اسلام، در ایران تصاویر معصومین در اوایل به صورت پرده خوانی در میادین و قهوه خانهها برای ترویج اسلام و ذکر مصایب ائمه بکار گرفته شده است که سپس این امر گسترش یافته و به شکل تعزیه و شبیه خوانی نمود پیدا کرده و در آن افراد مختلف به جای معصومین به ایفای نقش پرداختهاند. ابتدا در بین علما و مراجع صاحب نظر آن زمان این عمل با مخالفتهایی روبرو شد ولی بعد از پی بردن به ارزش تعزیه و تعزیه خوانی هیچ کس با این کار مخالفت نکرده است و حتی ثوابی بر این عمل نیز قائل شدهاند. بعد از به وجود آمدن سینما نیز به زودی زندگی حضرات معصومین به عنوان موضوعات مهمی برای فیلمها مورد استفاده قرار گرفته است و کمپانیهای بزرگ در ساختن فیلمهایی با این مضامین سرمایه گذاری کردهاند و در آنها تصاویر معصومین را به صورت چهره یک بازیگر نشان دادهاند و در تلویزیون ایران نیز فیلمهایی از زندگانی حضرات معصومین ساخته شده که از تمهدیدات مختلف برای ارائه چهره معصومین استفاده شده ولی به نظر نگارنده ارائه چهره واقعی از معصوم به صورت یک بازیگر به عنوان اینکه این بازیگر نماد و سمبلی از امام است نه خود امام اشکالی ندارد و مراجع و علمای متأخر نیز اکثراً فتوی بر جواز این امر دادهاند ولی این مسئله نباید بهانهای دست فرصت طلبها بدهد و بلکه فقط افرادی که شایستگی این کار را دارند میتواند از معصومین فیلم بسازند.
واژه های کلیدی: تصویرگری، معصومین، معصوم، رسانه، تمثیل.