معاشرت به معروف در روابط زوجین با تاکید بر فقه امامیه و حقوق ایران

توضیح

خداوند متعال معاشرت زن و شوهر با یکدیگر بر طبق معروف را واجب دانسته است. واژه معروف در قرآن 18 مرتبه در روابط زن و شوهر به کار رفته است. این پایان نامه به روش توصیفی- تحلیلی در نظر دارد تا با واکاوی در واژه‌ی معروف و شناسایی مصادیق آن در فقه امامیه و حقوق ایران، ملاک در مصداق معروف شدن هر رفتاری را تعیین نماید. بر طبق نظر مشهور فقهای امامیه، معروف رفتاری است که مردم و عرف جامعه آن را می شناسند، از این جهت که مایه سکون و آرامش است. بنابراین ملاک، مصادیق معروف محدود به موارد معین نمی باشد و با توجه به عرف مکان و زمانی، متفاوت و متغیر است. در فقه امامیه و حقوق ایران گاهی مصادیق این اصل، مشترک میان زن و شوهر می باشد و به هردوی آنها اختصاص دارد که حسن معاشرت و عدم نشوز نمونه هایی از آن می باشد. گاهی مصادیق قاعده معروف به شوهر اختصاص دارد و باید از جانب او رعایت شود که تامین نفقه بر طبق معروف، عمل به معروف از شروع تا پایان طلاق، پرداخت مهریه به نحو معروف، عمل به معروف در رفتار با مادر نوزاد، وصیت کردن بر طبق معروف، رعایت حق قَسم، عدم خشونت و رعایت احکام خواستگاری در دوران عده از جمله‌ی آن می باشد. گاهی مصادیق این اصل به زن اختصاص دارد که تمکین جنسی و ازدواج بعد از نگه داشتن عده از نمونه های آن می‌باشد. با بررسی دقیق مصادیق معروف، این حقیقت دانسته می شود که همه آنها با یکدیگر در این امر مشترک هستند که آرامش همسر را تامین می نمایند بدین جهت است که در بعضی موارد رفتاری از مصادیق معروف نبوده است اما در روایت آمده است که اگر آرامش و رضایت همسر حفظ شود انجام آن اشکالی ندارد. همچنین بعضی رفتارها از مصادیق معروف بوده است اما از آنجا که موجب ناامنی و ناآرامی همسر می شود از آن نهی شده است. قاعده معروف در فقه امامیه به پشتوانه آیات و روایات از استحکام و غلبه ی بالایی برخوردار می باشد که بدین جهت، همه احکام و قوانین خانواده را تبیین و تفسیر می نماید؛ به عبارت دیگر در صورتی ازدواج مجدد شوهر، کتک زدن زن توسط او، استفاده از حق طلاق و حضانت از سوی شوهر جایز می باشد که این رفتارها در یک عرف مکان و زمانی خاص بر خلاف معروف نباشد و مایه سلب آرامش از زن نباشد.
واژه های کلیدی: معاشرت به معروف، حکومت معاشرت به معروف، مصادیق معاشرت به معروف.